امكان تشرّف به حضور امام زمان(عليه السلام) از نظر نقل

روايات ائمه اطهار(عليهم السلام) در مورد زندگانى حضرت مهدى(عليه السلام)در عصر غيبت، از نظر دلالت به طور كلى به سه دسته تقسيم مى شود:

دسته اول: رواياتى است كه از آن ها استفاده مى شود كه امام زمان(عليه السلام)به طور طبيعى و معمولى، امّا به صورت ناشناس و با «خفاى عنوان» در ميان مردم و اجتماع مى باشند و مردم را مى بينند و مى شناسند و مردم نيز حضرت را مشاهده مى كنند، لكن آن حضرت را نمى شناسند.

اينك نمونه هايى از آن روايات را متذكّر مى شويم:

1 ـ سدير مى گويد: «از امام صادق(عليه السلام) شنيدم كه مى فرمود: «به تحقيق در صاحب اين امر شباهتى از يوسف خواهد بود».

عرض كردم: گويا شما از غيبت وى سخن مى گوييد؟

حضرت فرمود:

چرا اين مردم خوك صفت، موضوع غيبت را انكار مى كنند. ـ مگر نمى دانند كه ـ برادران يوسف كه عاقل و با خرد و فرزندان پيامبران بودند، هنگام ورود بر وى با او به گفتگو و داد و ستد پرداختند، امّا او را نشناختند تا اين كه خود را به آنان معرفى فرمود. آن گاه يوسف را شناختند. پس چرا اين امت حيران، انكار مى كنند كه خداوند در پاره اى از اوقات، حجتش را از آنان مستور بدارد؟»

. . . فما تنكر هذه الأمّة أن يكون اللّه يفعل بحجّته ما فعل بيوسف وأن يكون صاحبكم المظلوم، المجحود حقّه، صاحب هذا الأمر يتردّد بينهم، و يمشي في أسواقهم، و يطأ فرشهم ولايعرفونه حتّى يأذن اللّه له أن يعرّفهم نفسه كما اذن ليوسف حين قال له إخوته: «أءِنَّكَ لأَنْتَ يُوسُفُ قَالَ أَنَا يُوسُفُ»^([30]) پس چرا اين امت انكار مى كند كه خداوند با حجت خويش همان كند كه با يوسف كرد؟ يعنى صاحب شما كه مظلوم است و حقش را انكار مى كنند، در بين امت رفت و آمد كند و در بازارشان راه رود و بر فرش هايشان قدم نهد. ولى او را نشناسند تا خدا به وى اجازه دهد كه خود را به آنان معرّفى كند همچنان كه به يوسف اجازه داد در آن هنگام كه برادرانش به وى گفتند: آيا تو يوسفى؟! فرمود بلى، من يوسف هستم».^([31])

2 ـ در حديثى امام صادق(عليه السلام) شباهت آن حضرت را با يوسف پيامبر چنين بيان مى فرمايد:

«وأمّا سنّة من يوسف فالستر يجعل اللّه بينه و بين الخلق حجاباً يرونه ولايعرفونه».^([32])

«اما سنّتى كه از يوسف(عليه السلام) در صاحب اين امر مى باشد اين است كه خداوند بين او و ساير خلق، حجابى قرار مى دهد كه او را مى بينند، ولى نمى شناسند».

3 ـ جناب محمّد بن عثمان ـ نايب خاصّ حضرت در غيبت صغرى ـ كه از ديگران به حال امام(عليه السلام) آگاه تر است، مى فرمايد:

«واللّه إنّ صاحب هذا الأمر ليحضر الموسم كلّ سنة فيرى الناس و يعرفهم ويرونه ولايعرفونه».^([33])

«سوگند به خدا! همانا صاحب اين امر همه ساله در موسم حج حاضر مى شود و مردم را مشاهده مى كند و مى شناسد و مردم نيز او را مى بينند، امّا نمى شناسند».

از اين دسته روايات كه از نظر تعداد قابل ملاحظه است، نكاتى استفاده مى شود: